محمد الريشهري

199

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )

همچنين علّامه مجلسى نيز به نقل از بعضى مؤلّفات اصحاب آورده است : قالَ أبو مُحَمَّدٍ عليه السلام : دَخَلتُ عَلى عَمّاتي فَرَأيتُ جاريَةً مِن جَواريهِنَّ قَد زُيِّنَت تُسمّى نَرجِسَ . « 1 » امام حسن عسكرى عليه السلام فرمود : بر عمّه‌هايم وارد شدم و يكى از كنيزان آنها را - كه نرگس ناميده مىشد - ، آراسته ديدم . در بارهء اين مجموعه از گزارش‌ها مىگوييم : 1 . اين مجموعه در مقايسه با آراى ديگر ، از استوارى بيشترى برخوردار است . در عين حال ، متون آن در حدّى نيستند كه اعتماد كامل انسان را موجب شوند و اسناد هيچ يك از آنها تمام نيست تا بتوان بر مبناى وثوق سندى ، بدان معترف شد . 2 . اين متون با گزارش ديگرى كه مليكه را اسير رومىِ خريدارى شده توسّط امام هادى عليه السلام مىشمارند ، منافات دارند . آيا مادر امام عليه السلام ، نوادهء پادشاه روم بوده است ؟ گزارش مفصّلى به نقل از بشر بن سليمان برده‌فروش ، جريان مليكه دختر يشوعا و نوهء قيصر روم را بيان كرده است . اين گزارش اثبات مىكند كه امام مهدى عليه السلام علاوه بر شرافت نسبى از جانب پدر ، از طرف مادر نيز شرافت داشته و نسب او را به پادشاه روم و جناب شمعون ( وصىّ حضرت عيسى عليه السلام ) مىرساند . « 2 » بيان شرافت نَسَبى از جانب مادر در گزارش شهربانو ، مادر امام زين العابدين عليه السلام ، نيز مشاهده مىشود . در بارهء اين گزارش ، نكاتى را مىتوان مطرح كرد : 1 . اين گزارش در مصادر كهن شيعى همچون : كمال الدين ، الغيبة ى طوسى و دلائل الإمامة نقل شده كه حاكى از شهرت آن در سدهء چهارم و پنجم هجرى و نقل آن در كتاب‌هاى نسبتاً مشهور مدرسهء حديثى قم و بغداد است . اين ، بيانگر آن است

--> ( 1 ) . بحار الأنوار : ج 51 ص 24 . نيز ، ر . ك : الهداية الكبرى : ص 354 . ( 2 ) . ر . ك : ص 178 ح 323 .